Seksuele ontwikkeling en seksueel misbruik (Cursus voor gedragswetenschappers)

De cursus ‘Seksuele ontwikkeling en seksueel misbruik’ is gericht op kennis, attitude en vaardigheden voor het handelen bij een zorgelijke seksuele ontwikkeling en bij vermoedens van seksueel misbruik. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere praten over lichamelijkheid, seksualiteit en veiligheid, seksuele ontwikkeling bij jeugdigen met een licht verstandelijke beperking, het beoordelen van seksueel gedrag, gesprekken met slachtoffers over wat er gebeurd is en gesprekken met niet-misbruikende en met beschuldigde ouders over de signalen en het verhaal van hun kind. Centraal staat telkens hoe je als gedragsdeskundige uitvoerende professionals kunt ondersteunen en begeleiden.

De inhoud van de cursus sluit aan bij de uitgangspunten van Signs of Safety en bij de richtlijn Seksuele Ontwikkeling en de richtlijn Kindermishandeling van de Richtlijnen voor jeugdhulp en jeugdbescherming. Het centrale doel van gesprekken met betrokkenen is het delen van zorgen, het zoeken naar oplossingen en het maken van veiligheidsafspraken zodat iedereen zeker weet dat het kind of de jongere veilig is. Uitgangspunt is dat het goed gaat met de jeugdige, dat is ook wat ouders uiteindelijk willen.

Doelgroep
Professionals met een universitaire of hbo-plus vooropleiding die werken in de jeugd- en opvoedhulp, de jeugd-ggz, de jeugdbescherming, het onderwijs of in een eigen praktijk: (GZ-)psychologen, orthopedagogen, gedragsdeskundigen, intern begeleiders, enzovoorts.

Doelstelling
Na afloop van deze cursus

  • heeft de deelnemer meer kennis over seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren, al dan niet met een licht verstandelijke beperking
  • heeft de deelnemer meer kennis over de signalen en gevolgen van seksueel misbruik
  • is de deelnemer beter in staat om uitvoerende professionals te stimuleren tot en te ondersteunen bij het praten over lichamelijkheid, seksualiteit en veiligheid te praten met kinderen, jongeren en ouders
  • kan de deelnemer medewerkers coachen/begeleiden bij het open doorvragen naar dingen die het kind of de jongere heeft meegemaakt
  • kan de deelnemer medewerkers coachen/begeleiden bij het delen van de zorgen naar aanleiding van signalen of een verhaal van een kind of jongere met belangrijke personen in het netwerk van het kind of de jongere, waaronder de ouders
  • weet de deelnemer wie uit het informele en formele netwerk betrokken kan worden om de veiligheid te herstellen
  • kan de deelnemer medewerkers coachen/begeleiden bij het bespreken van de zorgen over een kind/jongere met de persoon die beschuldigd wordt van seksueel misbruik kan de deelnemer enkele basiselementen voor een veiligheidsplan bij seksueel misbruik formuleren: ‘dreigend gevaar’ (‘danger statement’) en bodemeisen

Werkwijze
In de training wordt gewerkt met korte introducties, oefenopdrachten (in twee- of drietallen), attitude-oefeningen en uitgebreide oefeningen (rolllenspel). In de oefeningen kan de deelnemer in een veilige situatie en aan de hand van relevante casussen vaardigheden oefenen en verbeteren. Voorafgaand aan de cursus krijgt de deelnemer toegang tot de literatuur die de deelnemer voorafgaand aan de bijeenkomsten leest. Geschatte tijdsinvestering voor literatuur is gemiddeld 6-8 uur per bijeenkomst.

Data
De cursus wordt incompany uitgevoerd. Data worden in overleg vastgesteld.

Duur
Twee dagen.

Inhoud:

  • Praten met kinderen/jongeren over lichamelijkheid/seksualiteit en lichamelijke veiligheid
  • Beoordeling situaties seksueel gedrag
  • Signalen van seksueel misbruik
  • Gesprek met jongen n.a.v. signalen
  • Plan van aanpak/veiligheidsplan
  • Doorvragen: mag dat, moet dat en hoe doe je dat?
  • Gesprek met meisje n.a.v. signalen
  • Gesprek met niet-misbruikende ouder (en kind) n.a.v. verhaal kind
  • Plan van aanpak/veiligheidsplan

De cursus volgt de inhoud van de training Signaleren en Stoppen van Seksueel misbruik, maar dan steeds vanuit het perspectief van ondersteuning/begeleiding van uitvoerende medewerkers.

Accreditatie
De cursus ‘Seksuele ontwikkeling en seksueel misbruik’ is (van 29-2-2024 – 27-2-2027) geaccrediteerd door het Accreditatiebureau NIP Kinder- en Jeugdpsycholoog (K&J) / NVO Orthopedagoog-Generalist (OG) voor 37 punten (ID nummer: 546283 (NVO/NIP)):

K&J/OG herregistratie14
K&J/OG opleiding – behandeling4
K&J/OG opleiding – diagnostiek4
K&J/OG opleiding – extra literatuurstudie9
K&J/OG opleiding – overige taken6
Totaal37

Psychologen, pedagogen en andere jeugdzorg­professionals mogen bij de SKJ ook door NIP/NVO geaccrediteerde scholing indienen voor herregistratie. De cursus is voor herregistratie geaccrediteerd voor 14 punten. De andere categorieën (behandeling, diagnostiek, literatuurstudie en overige) zijn van toepassing op het opleidingstraject tot postmaster.

Zie ook de reacties van deelnemers.